ANA SAYFA

  İLETİŞİM

  BİLGİ EDİNME

75 Avrupa Kenti Yaşam Kalitesi Algılama Anketi

75 AVRUPA KENTİ YAŞAM KALİTESİ ALGILAMA ANKETİ*

I. GİRİŞ

Avrupa Komisyonu Bölgesel Politikalar Genel Müdürlüğü’nce Kentsel Denetim (Urban Audit) kuruluşuna 75 Avrupa kentini kapsayan yaşam kalitesi araştırması yaptırılmıştır. Sonuçlarına Kasım 2006’da ulaşılmaya başlayan araştırma, Haziran 2007’de tamamlanarak yayınlanmıştır. “75 Avrupa Kenti Yaşam Kalitesi Algılama Anketi” ismiyle yayınlanan rapor, Gallup Hungary, Flash/Eurobarometer araştırma şirketleri ve ülkelerde yapılan lokal araştırmalarda ortaya çıkan veriler esas alınarak hazırlanmıştır.

27 Avrupa Birliği üyesi ülke ve iki aday ülke Hırvatistan ve Türkiye’nin belirlenen şehirlerinde yapılan araştırmada, şehirlerin değişik bölgelerinden tesadüfi olarak 500 kişi seçilmiş ve kendilerine yaşadıkları şehirlerle ilgili olarak;

• İş fırsatları (istihdam),
• Barınma (ev ve kira) maliyetleri,
• Yabancılarla kaynaşma (Entegrasyon),
• Hava kirliliği,
• Halk taşımacılığı,
• Yeşil alan ve parklar,
• Güvenlik (Vatandaşların kendini güvende hissetmesi),
• Sağlık hizmetleri memnuniyeti,
• Şehir kaynaklarının sorumluluk bilinciyle kullanılıp kullanılmadığı

şeklinde sıralanan dokuz (9) konu başlığından oluşan 23 soru sorulmuştur. İki grup olarak tasnif edilen sorulardan birinci grubu oluşturan; eğitim (okullar-eğitim personeli), spor aktiviteleri ve eğlence (sinema kalitesi gibi), ayrıca kültürel faaliyetlerin irdelendiği sorulara genel anlamda incelenen 75 şehrin büyük bir çoğunluğundan birbirine yakın cevaplar gelmiştir. Ancak, ikinci grubu oluşturan; hava kirliliği ve gürültünün problem olarak algılanıp algılanmadığı, yeşil alan ve parklar, halk taşımacılığı, hastane ve sağlık hizmetleri memnuniyeti yönündeki sorulara verilen cevaplarda ise, şehirlerarasında önemli derecede uyumsuzlukların olduğu değerlendirilmiştir. Ayrıca, barınma (ev alma veya kiralama) maliyetleri, iş bulma ve yaşadıkları şehirde kendini güvende hissetme gibi sorulara verilen cevaplarda ise şehirlerarasında katı farklılıkların bulunduğu tespit edilmiştir.

Kentsel Denetim (Urban Audit) kuruluşu, 27 Avrupa Birliği üyesi ülkenin 258 şehri, aday ülke konumundaki Türkiye’nin 26 şehri, Hırvatistan, İsviçre ve Norveç gibi ülkelerin ana şehirleri olmak üzere 335 şehir üzerinde araştırma yapmış ve şehirlerdeki yaşam kalitesinin tespitine yönelik 250’nin üzerinde gösterge bulmuştur. Değerlendirmelerde yöneltilen soruları cevaplamak istemeyen bireylerin oluşturdukları yüzde oran değerlendirmeye alınmamıştır.

Ancak bu ankette, Avrupa başkentleri ve geniş kapsamlı üye ülkelerin bir veya altı şehri, Türkiye’den de Ankara, İstanbul, Antalya ve Diyarbakır şehirleri olmak üzere 75 Avrupa şehriyle ilgili veriler yer almaktadır.

(Not: Değerlendirme, anket sorularına karşılık dört kategoride verilen cevaplara göre yapılmıştır. Bu dört kategoriyi belirleyen cevaplar; “Tam olmasa da katılmıyorum”, “Kesinlikle katılmıyorum”, “Tam olmasa da katılıyorum”, “Kesinlikle katılıyorum” şeklindedir.)

II. GENEL DEĞERLENDİRME VE TEMEL BULGULAR

Genel olarak ankette şehirlerin yaşam kalitesinin değerlendirildiği göstergeler göz önüne alındığında, Türk şehirlerinin (Ankara, Antalya, Diyarbakır ve İstanbul) genel durumunun Avrupa şehirlerine göre ortalamaların bir hayli altında olduğu görülmektedir. Ayrıca bazı alanlarda Türk şehirleri değerlendirmelerde korkutucu sonuçlar vermiş ve o alanlarda Avrupa şehirleri sıralamasında en son sıralarda yer almıştır.

Buna göre anketin genel bir değerlendirmesi yapıldığında aşağıdaki bulgulara ulaşılmaktadır.

• İstanbul vatandaşlarının kendini güvende hissedip, hissetmedikleri konusunda Avrupa şehirleri sıralamasında en son sırada yer almıştır. Yani İstanbul Avrupa’nın en güvensiz şehri olarak ön plana çıkmıştır. Bu durum Ankara, Antalya ve Diyarbakır şehirleri içinde farklı olmamış, bu şehirlerde sıralamada ortalamaların altında kalmışlardır. Sonuç olarak, ankette şehirlerimizde güvenlik konusu bir sorun olarak dikkat çekmektedir.
• Ankete göre dört Türk şehirlerinde yapılan araştırmalara göre yabancıların entegrasyonu (yabancılarla kaynaşma) veya yabancı ayrımcılığı (etnik ayrımcılık dahil) hususunun Türkiye’de sorun olmadığı değerlendirilmektedir. Türk şehirleri arasında yabancıların en zor entegre olduğu şehrin Diyarbakır olduğu sonucu ortaya çıkmış olsa da Diyarbakır tüm Avrupa şehirleri sıralamasında ortalamanın üzerinde kalmıştır.
  Yaşadığı şehirden memnuniyetin (her yönüyle yaşadığım şehirden memnunum göstergesi) belirlenmesini esas alan soruda Türk şehirleri sıralamada son 15’in içerisinde yer almışlardır.
• Anketten çıkan sonuca göre, işsizlik sorununun Türkiye için halen bir sorun olmaya devam ettiği görülmektedir. Diyarbakır şehrinin Türk şehirleri arasında işsizliğin en yaygın olduğu şehir olması ve diğer şehirlerinde genel sıralamada son 10 sırayı oluşturan şehirlerin içerisinde yer alması bu değerlendirmeyi doğrulamaktadır.
• İyi bir kalitede ev sahibi olmak veya kaliteli bir barınma ihtiyacının makul fiyatlarda karşılanması konusu Türkiye’nin olduğu gibi Tüm Avrupa ülkelerinin de bir sorunu olarak ankette ön plana çıkmıştır.
• Ankette, İstanbul Türk şehirleri arasında hava kirliliğinin büyük bir problem olarak görüldüğü fikrine en çok katılan şehir olmuştur.
• Türk şehirlerinin Halk taşımacılığı konusunda ankette ortalamaların altında bir seviyede kalması, halk taşımacılığının Türkiye’de istenen düzeylerde olmadığı sonucunu ortaya çıkarmaktadır. Örneğin, İstanbul şehri sıralamada sondan 7. sırada yer alarak, Türk şehirleri içerisinden halk taşımacılığının en yetersiz olduğu şehir olmuştur.
• Anketin yeşil alan ve parklar bölümünde Türk şehirlerinin istenen düzeyde olmadığı ve sadece ortalamaları yakalayabildiği görülmektedir. Bu konuda, Avrupa şehirleri sırlaması dikkati alındığında Ankara ve Antalya’nın ortalamanın üzerinde yer aldığı, Diyarbakır ve İstanbul’un ise ortalamanın bir hayli altında kaldığı değerlendirilmektedir.
• Sağlık hizmetleri ve hastanelerin yeterli görülüp görülmediği konusunda Türk şehirleri ankette sıralamada ortalamanın bir hayli aşağılarında kalmıştır. Bu da, Türkiye’de sağlık sektörünün halen istenilen seviyeye gelmediğini göstermektedir.

III. RAPOR ÖZETİ VE DEĞERLENDİRMESİ

A. BİREYİN ŞEHİR MEMNUNİYETİ

Ankette “Yaşadığınız şehirden memnun musunuz? Sorusuna” verilen cevaplara göre, şehirlerde yaşayan vatandaşların pek çoğunun şehirlerinden memnun oldukları sonucu ortaya çıkmıştır. Buna göre, şehirlerin pek çoğunda ankete katılan bireylerin verdikleri cevaplara göre, kimi şehirlerde %75’lere, kimi şehirlerde de %97’lere varan derecelerde şehirlerden memnuniyet dile getirilmiştir. Ankette, 75 şehir arasında Hollanda’nın Groningen şehri yaklaşık %97’lik dereceyle vatandaşlarının en memnun olduğu şehir olarak sıralamada birinci olmuş, Yunanistan’ın Atina şehri de vatandaşları tarafından yaklaşık %60’lara varan en düşük derecede memnuniyeti dile getirerek sıralamada sonuncu sırada, yani 75. sırada yer almıştır.

Değerlendirmede, Ankara şehri, yaklaşık %85 derecelik (bu oranın yaklaşık %25’i tam olmasa da katılıyorum cevabı vermiştir) kesinlikle katılıyorum, yaklaşık -%15 derecelik (bu oranın yaklaşık -%10’u tam olmasa da katılmıyorum cevabı vermiştir) kesinlikle katılmıyorum cevabı vererek 59. sırada yer almıştır. Antalya şehrine baktığımızda, yaklaşık %85 derece (bu oranın yaklaşık %25’i tam olmasa da katılıyorum cevabı vermiştir) kesinlikle katılıyorum, yaklaşık -%15 derecede (bu oranın yaklaşık -%10’u tam olmasa da katılmıyorum cevabı vermiştir) kesinlikle katılmıyorum cevabı vererek 60. sırada yer almıştır. Diyarbakır şehrinde durum, yaklaşık %80 derece (bu oranın yaklaşık %25’i tam olmasa da katılıyorum cevabı vermiştir) kesinlikle katılıyorum, yaklaşık -%20 derecede (bu oranın yaklaşık -%10’u tam olmasa da katılmıyorum cevabı vermiştir) kesinlikle katılmıyorum cevabı vererek 71. sırada yer almıştır. İstanbul şehrinde ise, yaklaşık %65 derece (bu oranın yaklaşık %22’si tam olmasa da katılıyorum cevabı vermiştir) kesinlikle katılıyorum, yaklaşık -%35 derece de (bu oranın -%20’si tam olmasa da katılmıyorum cevabı vermiştir) kesinlikle katılmıyorum cevabı vererek sıralamada sondan üçüncü, yani 73. sırada yer almıştır.

B. İSTİHDAM (İŞ İMKANI SAĞLAMA) FIRSATLARI

Şehirlerde iş imkânlarının olmasına karşın “iyi bir iş bulma” konusunun analizi kolay olmamıştır. “İyi bir iş bulma” konusunda, AB151 eski üye ülkelerin 31 şehrinde yapılan birinci kentsel denetim anketinde elde edilen sonuçlar, bu konuda 2004 yılından bu güne kadar gelişmelerin kaydedildiği yönünde değerlendirilmektedir. Buna göre “şehirlerinde iyi bir işin bulunmasının kolay olup olmadığı sorusuna”; özellikle Prag, Kopenhag ve Dublin gibi bazı şehirlerde toplumunun genel görüşü olumlu olmuş ve ankete katılan bireyler şehirlerinde iş bulmanın kolay olduğu yönünde yaklaşık %70’lik derecelere varan memnuniyet bildirmiştir. Diğer 54 şehirde, bireyler şehirlerinde iş bulmanın kolay olmadığı yönünde görüş bildirmişler, birkaç şehirde ise bu görüş yaygın ve katı bir biçimde reddedilmiştir. Ankette, 75 şehir arasında Çek Cumhuriyeti’nin Prag şehri, %70’lik bir dereceyle iyi bir işin kolay bir şekilde bulanabildiği şehir olarak sıralamada birinci olmuş, İtalya’nın Palermo şehri ise -%95’lik dereceyle iyi bir işin en zor bulunabildiği şehir olarak sonuncu sırada yer almıştır.

Değerlendirmede, Ankara şehri, yaklaşık -%85 derece (bu oranın yaklaşık -%35’i tam olmasa da katılmıyorum cevabı vermiştir) kesinlikle katılmıyorum, yaklaşık %16-17 derecede (bu oranın %10’u tam olmasa da katılıyorum cevabı vermiştir) kesinlikle katılıyorum cevabı vererek 65. sırada yer almıştır. Antalya şehrinde durum, yaklaşık -%70 derece (bu oranın yaklaşık -%30’u tam olmasa da katılmıyorum cevabını vermiştir) kesinlikle katılmıyorum, yaklaşık %26 derecede (bu oranın yaklaşık %16’sı tam olamasa da katılıyorum cevabı vermiştir ) kesinlikle katılıyorum cevabı vererek 51. sırada yer almış ve Türk şehirleri arasında en iyi konuma ulaşmıştır. Diyarbakır şehrine baktığımızda, yaklaşık -%90 derece (bu oranın yaklaşık -%20’si tam olmasa da katılmıyorum cevabını vermiştir) kesinlikle katılmıyorum, yaklaşık %10 derecede (bu oranın yaklaşık %7’si tam olmasa da katılıyorum cevabı vermiştir) kesinlikle katılıyorum cevabı vererek sıralamada sondan dördüncü sırada, yani 72. sırada yer almıştır. Diyarbakır şehri bu konumuyla Türk şehirleri arasında işsizliğin en yaygın olduğu il olarak değerlendirilmektedir. İstanbul şehri, yaklaşık -%80 derece (bu oranın yaklaşık -%20’si tam olmasa da katılmıyorum cevabı vermiştir) kesinlikle katılmıyorum, yaklaşık %20 derecede (bu oranın yaklaşık %15’i tam olamasa da katılıyorum cevabı vermiştir) kesinlikle katılıyorum cevabı vererk 60. sırada yer almıştır.

C. BARINMA

Avrupa Birliği ülkeleri ve şehirlerinde yükselen ev fiyatları göz önüne alındığında, ankete katılanların sadece %27’sinin makul fiyatlarda iyi bir ev bulabildikleri sonucunun ortaya çıkmasının sürpriz olmadığı değerlendirilmektedir. Buna göre, “Makul fiyatlarda iyi kalitede bir evin kolayca bulunup bulunamayacağı? Sorusuna”; şehirlerin büyük çoğunluğunda olumsuz yönde bildirilen görüşlerin tersine, 11 şehirde ankete katılan bireyler makul fiyatlarda iyi kalitede bir evin bulunabileceği yönünde görüş bildirmişlerdir. Bu şehirler içerisinde başkent olarak yer alan Berlin şehri dikkat çekici olarak değerlendirilmiştir. Buna karşılık, 13 şehirde ankete katılan bireyler %90’lık bir derecede makul fiyatlarda iyi kalitede bir ev bulunamayacağı yönünde görüş bildirmişlerdir. Bu şehirlerden özellikle Paris, Lüksemburg, Dublin, Bükreş ve Bratislava olumsuz görüşün en üst düzeylerde gerçekleştiği şehirler olarak dikkat çekmiştir. Değerlendirmede, yaklaşık -%95’lik derece alan Fransa’nın Paris şehri evlerin en pahalı olduğu şehir olarak sıralamada en son sırada yer almış, Almanya’nın Leipzig şehri de yaklaşık %73’lük bir derece ile makul fiyatlarda iyi kalitede bir evin bulunacağı en iyi şehir olarak birinci sırada yer almıştır.

Değerlendirmede, Ankara şehri, yaklaşık -%70 derece (bu oranın yaklaşık -%35’i tam olmasa da katılmıyorum cevabı vermiştir) kesinlikle katılmıyorum, yaklaşık %26 derecede (bu oranın yaklaşık %18’i tam olmasa da katılıyorum cevabı vermiştir) kesinlikle katılıyorum cevabı vererek 27. sırada yer almıştır. Antalya şehri, yaklaşık -%65 derece (bu oranın yaklaşık -%30’u tam olmasa da katılmıyorum cevabı vermiştir) kesinlikle katılmıyorum, yaklaşık %27 derecede (bu oranın yaklaşık %16’sı tam olmasa da katılıyorum cevabı vermiştir) kesinlikle katılıyorum cevabı vererek 24. sırada yer almıştır. Diyarbakır şehri, yaklaşık -%55 derece (bu oranın yaklaşık -%21’i tam olmasa da katılmıyorum cevabı vermiştir) kesinlikle katılmıyorum, yaklaşık %45 derecede (bu oranın yaklaşık %30’u tam olmasa da katılıyorum cevabı vermiştir) kesinlikle katılıyorum cevabı vererek 15. sırada yer almıştır. İstanbul şehrindeki durum ise, yaklaşık -%80 derece (bu oranın yaklaşık -%20’si tam olmasa da katılmıyorum cevabı vermiştir) kesinlikle katılmıyorum, yaklaşık %13 derecede (bu oranın yaklaşık %8’i tam olmasa da katılıyorum cevabı vermiştir) kesinlikle katılıyorum cevabı vererek 56. sırada yer almıştır. İstanbul bu haliyle Türk şehirleri arasında en pahalı evlerin bulunduğu şehir olmuştur.

D. ENTEGRASYON (YABANCILARLA KAYNAŞMA)

59 şehirde ankete katılan bireylerin büyük çoğunluğu yabancılarla kaynaşma ve yabancıların entegrasyonu konusunda olumlu görüş bildirmiştir. Ankette, İsveç’in Malmö ve Stokholm şehirleri, Almanya’nın Berlin ve Avusturya’nın Viyana şehirleri yabancı ayrımcılığının en çok görüldüğü şehirler olarak vurgulanmıştır. Değerlendirmede “Şehriniz yabancıların en iyi entegrasyonunun sağlandığı şehir midir?” Sorusuna; cevap olarak, yaklaşık -%85’lik dereceyle memnuniyetsizliğin bildirildiği İsveç’in Malmö şehri yabancı ayrımcılığının en çok görüldüğü şehir olarak sonuncu sırada yer almış, Romanya’nın Caju-Napoca şehri de yaklaşık %65’lik dereceyle yabancıların entegrasyonun en iyi sağlandığı şehir olarak birinci sırada yer almıştır.

Değerlendirmede, Ankara şehri, yaklaşık %60 derece (bu oranın yaklaşık %25’i tam olmasa da katılıyorum cevabı vermiştir) kesinlikle katılıyorum, yaklaşık -%26 derecede (bu oranın yaklaşık -%18’i tam olmasa da katılmıyorum cevabı vermiştir) kesinlikle katılmıyorum cevabı vererek 31. sırada yer almıştır. Antalya şehri, yaklaşık %78 derece (bu oranın yaklaşık %33’ü tam olmasa da katılıyorum cevabı vermiştir) kesinlikle katılıyorum, yaklaşık -%17 derecede (bu oranın yaklaşık -%13’ü tam olmasa da katılmıyorum cevabı vermiştir) kesinlikle katılmıyorum cevabı vererek 8. sırada yer almış, Antalya bu haliyle gerek Avrupa şehirleri arasında ve gerekse Türk şehirleri arasında yabancılarla en iyi entegrasyonun sağlandığı şehir konumunda değerlendirilmiştir. Diyarbakır şehri, yaklaşık %53 derece (bu oranın yaklaşık %30’u tam olmasa da katılıyorum cevabı vermiştir) kesinlikle katılıyorum, yaklaşık -%35 derece (bu oranın yaklaşık -%19’u tam olmasa da katılmıyorum cevabı vermiştir) kesinlikle katılmıyorum cevabı vererek 39. sırada yer almıştır. İstanbul şehrindeki durum ise, yaklaşık %64 derece (bu oranın yaklaşık %50’si tam olmasa da katılıyorum cevabını vermiştir) kesinlikle katılıyorum, yaklaşık -%26 derece (bu oranın yaklaşık -16’sı tam olmasa da katılmıyorum cevabını vermiştir) kesinlikle katılmıyorum cevabı vererek 30. sırada yer almıştır.

E. HAVA KİRLİLİĞİ

Ankette, hava kirliliği algılamasında şehirlerarasında oldukça büyük faklılıklar bulunmuştur. Ankete cevap veren bireylerin 3/4’ü hava kirliliğini büyük bir problem olarak görmezken, 1/4’lük bir kesim ise hava kirliliğini büyük bir problem olarak tanımlamıştır. Tipik olarak, güney bölgelerde yer alan ve yüzölçümü büyük olan şehirlerde hava kirliliği büyük bir problem olarak algılanmakta, kuzey bölgelerde yer alan ve yüzölçümü küçük olan şehirlerde ise hava kirliliği büyük bir problem olarak algılanmamaktadır. Ankette, “Hava kirliliğinin büyük bir problem olarak görülüp görülmediği? Sorusuna”; 62 şehirde yaklaşık olarak %69’a karşılık gelen büyük bir çoğunluk hava kirliliğinin büyük bir problem olduğuna katıldığını beyan etmiştir. Lüksemburg hariç tüm başkentlerde de hava kirliliği büyük bir problem olarak kabul görmüştür. Buna göre, Hollanda’nın Groningen şehri yaklaşık %74’lük dereceyle Hava kirliliğinin büyük bir problem olarak algılanmadığı şehir olmuş ve birinci sırada yer almış, Yunanistan’ın Atina şehri ise -%90’lık dereceyle hava kirliliğinin büyük bir problem olarak görüldüğü bir şehir olmuş ve sonuncu sırada yer almıştır.

Değerlendirmede, Ankara şehri, yaklaşık %45 derece (bu oranın yaklaşık %35’i tam olmasa da katılmıyorum cevabı vermiştir) kesinlikle katılmıyorum, yaklaşık -%55 derecede (bu oranın yaklaşık -25’i tam olmasa da katılıyorum cevabı vermiştir) kesinlikle katılıyorum diyerek 17. sırada yer almıştır. Antalya şehri, yaklaşık %40 derece (bu oranın yaklaşık %30’u tam olamasa da katılmıyorum cevabı vermiştir) kesinlikle katılmıyorum, yaklaşık -%60 derecede (bu oranın yaklaşık -%30’u tam olmasa da katılıyorum cevabı vermiştir) kesinlikle katılıyorum diyerek 26. sırada yer almıştır. Diyarbakır şehrinde durum ise, yaklaşık %40 derece (bu oranın yaklaşık %30’u tam olamasa da katılmıyorum cevabı vermiştir) kesinlikle katılmıyorum, yaklaşık -%60 derece (bu oranın yaklaşık -%35’i tam olmasa da katılıyorum cevabı vermiştir) kesinlikle katılıyorum diyerek 25. sırada yer almıştır. İstanbul şehri, yaklaşık %27 derece (bu oranın yaklaşık %20’si tam olmasa da katılmıyorum cevabı vermiştir) kesinlikle katılmıyorum, yaklaşık -%73 derece (bu oranın yaklaşık -%20’si tam olmasa da katılıyorum cevabı vermiştir) kesinlikle katılıyorum diyerek 37. sırada yer almıştır. Buna göre Türk şehirlerinden İstanbul, hava kirliliğinin büyük bir problem olarak görüldüğü fikrine en çok katılan şehir olmuştur.

F. HALK TAŞIMACILIĞI KALİTESİ

Genel olarak Halk taşımacılığından memnuniyet oranları ankette yüksek seviyelerde çıkmış, özellikle 68 şehirde ankete katılan bireylerin pek çoğu otobüs, metro ve tramvay gibi halk taşımacılığından yüksek seviyede memnuniyet bildirmiştir. Güney bölgesi şehirlerinden ve AB’ye yeni üye olan ülkelerden halk taşımacılığının yeteri kadar tatmin edici olmadığı yönünde cevaplar gelmiştir. 2004 yılı anket sonuçlarına göre 75 şehirden 31’inde, özellikle Finlandiya’nın Helsinki, Fransa’nın Rennes, Avusturya’nın Viyana şehirlerindeki bireyler şehirlerindeki halk taşımacılığını çok tatmin edici bularak sıralamada ilk beşte yer almış ve pek çok Alman şehri de sıralamada ilk 10 içersinde yer almıştır. Ankette “Halk taşımacılık hizmetlerini tatmin edici buluyor musunuz? Sorusuna”; Finlandiya’nın Helsinki şehri yaklaşık %90’lık bir derece tatmin edici buluyorum diyerek halk taşımacılığının en iyi olduğu birinci şehir olmuş, Kıbrıs’ın Lefkoşa şehri de yaklaşık %15’lik bir derece tatmin edici bularak sıralamada halk taşımacılığının en kötü durumda olduğu sonuncu şehir olmuştur.

Değerlendirmede, Ankara şehri, yaklaşık %65 derece (bu oranın yaklaşık %30’u oldukça tatmin edici cevabı vermiştir) çok tatmin edici, yaklaşık -%33 derecede (bu oranın yaklaşık -%10’u pekte tatmin edici değil cevabı vermiştir) oldukça kötü değerlendirmesi yaparak 54. sırada yer almıştır. Antalya şehri, yaklaşık %60 derece (bu oranın yaklaşık %25’i oldukça tatmin edici cevabı vermiştir) çok tatmin edici, yaklaşık -%35 derecede (bu oranın yaklaşık -%13’ü pekte tatmin edici değil cevabı vermiştir) oldukça kötü değerlendirmesi yaparak 56. sırada yer almıştır. Diyarbakır şehri, yaklaşık %55 derece (bu oranın yaklaşık %35’i oldukça tatmin edici cevabı vermiştir) çok tatmin edici, yaklaşık -%40 derecede (bu oranın yaklaşık -%15’i pekte tatmin edici değil cevabı vermiştir) oldukça kötü değerlendirmesi yaparak 62. sırada yer almıştır. İstanbul şehri Türk şehirleri içerisinden halk taşımacılığının en yetersiz olduğu şehir olmuştur. Buna göre İstanbul şehri, yaklaşık %45 derece (bu oranın yaklaşık %30’u oldukça tatmin edici cevabı vermiştir) çok tatmin edici, yaklaşık -%45 derece (bu oranın yaklaşık -%23’ü pekte tatmin edici değil cevabı vermiştir) oldukça kötü değerlendirmesi yaparak sondan sekizinci, yani 68 sırada yer almıştır.

G. YEŞİL ALANLAR VE PARKLAR

Bu konuda, Kuzeyden güneye doğru fikir ayrılıklarının olduğu ortaya çıkmaktadır. Ankette, “Park ve bahçeler gibi yeşil alanların tatmin edici olup olmadığı? Sorusuna”; Avrupa’nın kuzey bölgelerinde yer alan şehirlerde %75’lik derecelerde olumlu görüş bildirilmiş, bu olumlu tablo güney bölgelerine doğru düşüş kaydetmiştir.

Değerlendirmede, Ankara şehri, yaklaşık %76 derece (bu oranın yaklaşık %30’u oldukça tatmin edici cevabı vermiştir) çok tatmin edici, yaklaşık -%20 derecede (bu oranın yaklaşık -%8’i pekte tatmin edici değildir cevabı vermiştir) oldukça kötü değerlendirmesi yaparak 33. sırada yer almıştır. Antalya şehri yaklaşık %79 derece (bu oranın yaklaşık %55’i oldukça tatmin edici cevabı vermiştir) çok tatmin edici, yaklaşık -%17 derecede (bu oranın yaklaşık -%4’ü pekte tatmin edici değildir cevabı vermiştir) oldukça kötü değerlendirmesi yaparak 24. sırada yer almıştır. Antalya bu oranla Türk şehirleri arasında yeşil alan ve parkların en tatmin edici düzeyde olduğu şehir olmuştur. Diyarbakır şehri yaklaşık %65 derece (bu oranın yaklaşık %33’ü oldukça tatmin edici cevabı vermiştir) çok tatmin edici, yaklaşık -%35 derecede (bu oranın yaklaşık -%14’ü peke tatmin edici değil cevabı vermiştir) oldukça kötü değerlendirmesi yaparak 55. sırada yer almıştır. Yeşil alan ve parkların Türk şehirleri içerisinde en yetersiz olduğu değerlendirmesi yapılan İstanbul şehrinde, yaklaşık %60 derece (bu oranın yaklaşık %30’u oldukça tatmin edici cevabı vermiştir) çok tatmin edici, yaklaşık -%40 derecede (bu oranın yaklaşık -%10’u pekte tatmin edici değil cevabı vermiştir) oldukça kötü değerlendirmesi yaparak 56. sırada yer almıştır.

H. GÜVENLİK (KENDİNİ GÜVENDE HİSSETME)

Danimarka, Finlandiya ve İsveç gibi ülkelerde vatandaşlarının büyük bir çoğunluğu şehirlerinin güvenli olduğu yönünde görüş bildirmişlerdir. Ankette, bu ülke şehirlerinin vatandaşları “Kendinizi şehrinizde güvende hissediyor musunuz? Sorusuna” %97’lik bir oran “bazen yada her zaman kendimizi güvende hissediyoruz “ cevabını vermişlerdir. AB’ye yeni üye olan ülkelerde de %69’luk ve %88’lik benzer sonuçlarla karşılaşılmıştır. Değerlendirmede 19 şehirde ankete katılanların %25’in üzerinde bir oran “kendimizi asla güvende hissetmiyoruz” cevabı vermiş, yaklaşık %50’lik bir oranda bu konu üzerinde olumsuz görüş bildirmiştir.

Değerlendirmede, Türk şehirleri diğer Avrupa şehirlerine nazaran “Vatandaşların şehirlerinde kendini güvende hissetmesi” bakımından oldukça kötü kategorilerde yer almış, İstanbul şehri güvenli şehir sıralamasında en son sırada yer alarak Avrupa’nın en güvensiz kenti olmuştur. Buna göre, Ankara şehri, yaklaşık %85 derece (bu oranın yaklaşık %27’si kendimizi zaman zaman güvende hissediyoruz cevabı vermiştir) kendimizi her zaman güvende hissediyoruz, yaklaşık -%15 derecede (bu oranın yaklaşık -%12’si kendimizi asla güvende hissetmiyoruz cevabı vermiştir) nadiren kendimizi güvende hissediyoruz değerlendirmesi yaparak 44. sırada yer almıştır. Antalya şehri, yaklaşık %72 derece (bu oranın yaklaşık %40’ı kendimizi zaman zaman güvende hissediyoruz cevabını vermiştir) kendimizi her zaman güvende hissediyoruz, yaklaşık -%27 derecede (bu oranın yaklaşık -%10’u kendimizi asla güvende hissetmiyoruz cevabını vermiştir) nadiren kendimizi güvende hissediyoruz değerlendirmesi yaparak 62. sırada yer almıştır. Diyarbakır şehri, yaklaşık %65 derece (bu oranın yaklaşık %20’si kendimizi zaman zaman güvende hissediyoruz cevabı vermiştir) kendimizi her zaman güvende hissediyoruz, yaklaşık -%35 derece (bu oranın yaklaşık -%25’i kendimizi asla güvende hissetmiyoruz cevabı vermiştir) nadiren kendimizi güvende hissediyoruz değerlendirmesi yaparak sırlamada sondan beşinci, yani 70.sırada yer almıştır. İstanbul şehri, yaklaşık %40 derece (bu oranın yaklaşık %20’si kendimizi zaman zaman güvende hissediyoruz cevabı vermiştir) kendimizi her zaman güvende hissediyoruz, yaklaşık -%60 derece (bu oranın %50’si kendimizi asla güvende hissetmiyoruz cevabı vermiştir) nadiren kendimizi güvende hissediyoruz değerlendirmesi yaparak 75. sırada yer almıştır.

İ. HASTANELER (SAĞLIK HİZMETLERİ SERVİSLERİ)

Anketin bu bölümünde, “Hastaneler veya diğer sağlık servislerinin sunduğu sağlık hizmetlerini tatmin edici buluyor musunuz? Sorusuna”; 75 Avrupa şehrinden 59’u “çok tatmin edici veya oldukça tatmin edici buluyorum” cevabını vermiştir. Diğer 16 şehirde ise, değerlendirmeler daha çok, çok tatmin edici veya oldukça tatmin edici cevabı etrafında toplanmıştır. Bu değerlendirmede, Belçika’nın Liege şehri ve İngiltere’nin New Catsle şehri vatandaşları ankete %87 derecesinde tatmin edici buluyorum cevabı vererek en yüksek skorun elde edildiği şehirler olmuştur. Hollanda’nın Groningen şehri sağlık hizmetlerini %80’lik derecede tatmin edici bulması ve en az şikayet oranın gerçekleşmesiyle ankette birinci sırada yer almış, Romanya’nın Bükreş şehri de %65’lik dereceyle sağlık hizmetleri ve hastanelerden en çok memnuniyetsizliğin dile getirilmesiyle sonuncu sırada yer almıştır.

Değerlendirmede, Ankara şehri, yaklaşık %60 derece (bu oranın yaklaşık %35’i oldukça tatmin edici buluyorum cevabını vermiştir) çok tatmin edici, yaklaşık -%40 derecede (bu oranın yaklaşık -%17’si pekte tatmin edici değil cevabını vermiştir) hiç tatmin edici değil değerlendirmesi yaparak 50. sırada yer almıştır. Antalya şehri, yaklaşık %51 derece (bu oranın yaklaşık %35’i oldukça tatmin edici buluyorum cevabını vermiştir) çok tatmin edici, yaklaşık -%45 derecede (bu oranın yaklaşık -15’i pekte tatmin edici değil cevabını vermiştir) hiç tatmin edici değil değerlendirmesini yaparak 58. sırada yer almıştır. Antalya şehri bu haliyle Türk şehirleri arasında sağlık hizmetleri ve hastanelerden memnuniyetsizliğin en çok belirginleştiği şehir olmuştur. Diyarbakır şehri, yaklaşık %55 derece (bu oranın yaklaşık %35’i oldukça tatmin edici buluyorum cevabı vermiştir) çok tatmin edici, yaklaşık -%40 derecede (bu oranın yaklaşık -%17’si pekte tatmin edici değil cevabı vermiştir) hiç tatmin edici değil değerlendirmesi yaparak 55. sırada yer almıştır. İstanbul şehri, yaklaşık %51 derece (bu oranın yaklaşık %35’i oldukça tatmin edici buluyorum cevabını vermiştir) çok tatmin edici, yaklaşık -%44 derece (bu oranın yaklaşık -16’sı pekte tatmin edici değil cevabını vermiştir) hiç tatmin edici değil değerlendirmesini yaparak 57. sırada yer almıştır.

J. ŞEHİR KAYNAKLARININ SORUMLULUK BİLİNCİYLE KULLANIMI

Ankette, “şehrinizin kaynakları yönetimler tarafından bir sorumluluk bilinci altında kullanılıyor mu? Sorusuna verilen cevaplardan çok karışık bulguların ortaya çıktığı belirtilmiştir. Bunun nedeninde ise temel olarak, şehir yönetimlerinde ve şehirlere yapılan harcamalarda şeffaflığın yeteri kadar ön plana çıkarılamadığı sebebinin yattığı değerlendirilmektedir.

75 Avrupa şehrinin yaklaşık 40’ında ankete cevap verenler; şehirlerinin kaynaklarını sorumluluk bilinci altında harcadıklarını bildirmiştir. Buna karşın 24 şehirde %60’tan daha büyük bir oranda “pek katılmıyorum veya kesinlikle katılmıyorum” cevabı çıkmıştır. Yöneltilen bu soruya %18’lik bir kesim cevap vermemiş olup, bu pek çok ülkede şehir kaynaklarının bir sorumluluk bilinci altında harcanmadığı konusunda düşük seviyelerde kalmasını sağlamıştır. Değerlendirmede, Yunanistan’ın Irakleio şehri yaklaşık %65’lik derecesiyle şehir kaynaklarının en iyi şekilde sorumluluk bilinciyle harcandığı şehir olarak birinci sırada yer almıştır. Almanya’nın Frankfurt şehri de -98’lik derecesiyle şehir kaynaklarının en kötü şekilde sorumluluk bilinciyle harcandığı şehir olarak sonuncu sırada yer almıştır.

Değerlendirmede, Ankara şehri, yaklaşık %40 derece (bu oranın yaklaşık %30’u tam olmasa da katılıyorum cevabı vermiştir) kesinlikle katılıyorum, yaklaşık -%40 derecede (bu oranın yaklaşık -%26’sı tam olmasa da katılmıyorum cevabını vermiştir) kesinlikle katılmıyorum değerlendirmesi yaparak 43. sırada yer almıştır. Antalya şehri, yaklaşık %39 derece (bu oranın yaklaşık%30’u tam olmasa da katılıyorum cevabı vermiştir) kesinlikle katılıyorum, yaklaşık -%39 derecede (bu oranın yaklaşık -%26’sı tam olmasa da katılmıyorum cevabını vermiştir) kesinlikle katılmıyorum değerlendirmesini yaparak 39. sırada yer almıştır. Diyarbakır şehri, yaklaşık %40 derece (bu oranın yaklaşık %30’u tam olmasa da katılıyorum cevabı vermiştir) kesinlikle katılıyorum, yaklaşık -%40 derecede (bu oranın yaklaşık -%25’i tam olmasa da katılmıyorum cevabını vermiştir) kesinlikle katılmıyorum değerlendirmesi yaparak 40. sırada yer almıştır. İstanbul şehri, yaklaşık %35 derece (bu oranın yaklaşık %20’si tam olmasa da katılıyorum cevabı vermiştir) kesinlikle katılıyorum, yaklaşık -%60 derecede (bu oranın yaklaşık %30’u tam olmasa da katılmıyorum cevabını vermiştir) kesinlikle katılmıyorum değerlendirmesi yaparak 56. sırada yer almıştır. İstanbul bu sonuçla, Türk şehirleri içerisinden şehir kaynaklarının en kötü şekilde sorumluluk bilinciyle harcandığı şehir konumunda yer almıştır.

* Değerlendirme raporu; Avrupa Komisyonu Bölgesel Politikalar Genel Müdürlüğü’nün http://ec.europa.eu/regional_policy/sources/docgener/studies/pdf/urban/survey062007_en.pdf internet adresinden alınarak hazırlanmıştır.

1 AB15 eski üye ülke: Avrupa Birliğine 2004 yılından önce kabul edilen üyeler olan; Avusturya, Belçika, Danimarka, Finlandiya, Fransa, Almanya, Yunanistan, İrlanda, İtalya, Lüksemburg, Hollanda, Portekiz, İspanya, İsveç, İngiltere ülkelerini ifade etmektedir.